prof. dr hab. Janusz Gruchała

profesor zwyczajny

Doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa – na podstawie rozprawy „Iucunda familia librorum. Humaniści renesansowi w świecie książki”, Wydział Filologiczny UJ 2002.

Ukończył studia z zakresu filologii polskiej i klasycznej. Zajmuje się edytorstwem naukowym tekstów literackich. Jego zainteresowania naukowe obejmują literaturę polską czasów Renesansu i Baroku, historię książki ze szczególnym uwzględnieniem XV–XVII w., piśmiennictwo religijne XVI–XVII w. (kaznodziejstwo, teksty użytkowe, tłumaczenia biblijne). Kilkukrotny stypendysta i zapraszany wykładowca Warburg Institute w Londynie, Herzog August Bibliothek w Wolfenbüttel oraz uniwersytetów w Bochum, Padwie, Wiedniu, Piliscsabie i Bradze.

Jest członkiem Komisji Historycznoliterackiej przy Oddziale Krakowskim Polskiej Akademii Nauk. W latach 2004–2012 rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie. W latach 1999–2024 kierownik Katedry Edytorstwa i Nauk Pomocniczych UJ.
Promotor pięciu prac doktorskich (dr A. Kocot, dr M. Komorowskiej, dr J. Kiliańczyk-Zięby, dr M. Piaseckiej, dr J. Hałaczkiewicz) oraz kilkudziesięciu magisterskich.

Wybrane publikacje

Ważniejsze edycje naukowe

Jakub Lubelczyk, Psałterz i kancjonał z melodiami drukowany w 1558 roku. Polish Psalter and Hymnbook with Melodies Printed in 1558, oprac. J. Gruchała i P. Poźniak, Kraków 2010.
Abraham Rożniatowski, Pamiątka krwawej ofiary Pana naszego Jezusa Chrystusa, Warszawa 2004 (Biblioteka Pisarzy Staropolskich, t. 27).
Adam Jacek Pisarzowski, Poezje, oprac. i wstęp J. S. Gruchała i W. Urban, Kraków 1998 [de facto 1999] (Bibliotheca Iagellonica. Fontes et Studia, t. 8).
Biernat z Lublina, Ezop, oprac. J. Gruchała, wstęp S. Grzeszczuk, Kraków 1997 (Biblioteka Polska).
Mikołaj Sęp Szarzyński, Poezje, oprac. i wstęp J. S. Gruchała, Kraków 1997 (Biblioteka Polska).

Prace redakcyjne

Nad spuścizną Piotra Skargi, pod red. J. S. Gruchały, Kraków 2012.
Profesor z Komborni. Stanisław Pigoń w czterdziestą rocznicę śmierci, pod red. K. Fiołka, red. nauk. F. Ziejka, Cz. Kłak, J. Gruchała, Kraków 2010.
Silva rerum philologicarum. Studia ofiarowane Profesor Marii Strycharskiej-Brzezinie z okazji Jej jubileuszu, pod red. J. S. Gruchały i H. Kurek, Kraków 2010 (Biblioteka „LingVariów”, t. 10).
Lektury polonistyczne. Oświecenie – romantyzm, t. 1, pod red. A. Borowskiego i J. Gruchały, Kraków 1996.
(red.) Lektury polonistyczne. Średniowiecze – renesans – barok, pod red. A. Borowskiego i J. S. Gruchały, t. 1: Kraków 1992, 1994–1995, 1997, t. 2: Kraków 1993, 1997, t. 3: Kraków 1999.

Pozostałe

Iucunda familia librorum. Humaniści renesansowi w świecie książki, Kraków 2002.
„Aratus” Jana Kochanowskiego – warsztat filologiczny poety, Kraków 1989,
168 s. (Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 933. Prace Historycznoliterackie, z. 71).
Mikołaj Sęp Szarzyński, Wrocław 1987 (Nauka dla Wszystkich, nr 401).
Polska renesansowa filologia humanistyczna. Filologowie polscy czasów renesansu wobec problemów tekstu i języka, [w:] Humanizm i filologia, pod red. A. Karpińskiego, Warszawa 2011, s. 69–99 (Humanizm. Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej. Syntezy, t. 7).
Wirtualny wydawca i użytkownik edycji elektronicznej, [w:] Europejski kanon literacki, pod red. E. Wichrowskiej, Warszawa 2011, s. 276–282.
Z doświadczeń edytora poezji i prozy staropolskiej, [w:] Teoria i praktyka edycji nowożytnych źródeł w Polsce (XVI–XVIII w.), pod red. A. Perłakowskiego, Kraków 2011, s. 31–43 (Studia Edytorskie, t. 1).
Grzesznik przed Bogiem. Wyznania pokutne w polskich tłumaczeniach „Psałterza” w XVI wieku, [w:] Via pulchritudinis. Wątki biblijne w literaturze i kulturze polskiej, pod red. A. Gorzkowskiego, Ł. Kamykowskiego i K. Panusia, Kraków 2010 [de facto 2011], s. 95–113.
Latin Poetry written by Polish Jesuits in the seventeenth Century: from Horatian Parody to Elogium, [w:] Motiejus Kazimieras Sarbievijus Lietuvos, Lenkijos, Europos kulturoje. Mathias Casimirus Sarbievius in cultura Lithuaniae, Poloniae, Europae. Materies conventus scientifici internationalis anniversario quadringentesimo a die natali Poetae dedicati, 19–21 Octobris, A. D. MCMXCV, Vilnius 1998, s. 175–193.
Das humanistische lateinische Buch in Polen bis zur Mitte des 17. Jahrhunderts, [w:] Der polnische Humanismus und die europaeischen Sodalitaeten. Akten des polnisch-deutschen Symposions vom 15.–19. Mai 1996 im Collegium Maius der Universitaet Krakau, hrsg. von St. Fussel und J. Pirożyński, Wiesbaden 1997, s. 101–110 (Pirckheimer Jahrbuch fur Renaissance- und Humanismusforschung, Bd. 12).
Wacława Potockiego „Nagrobki różnych stanów i kondycyj ludziom”, „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”, XLII: 1992 (cz. I), XLIII: 1993 (cz. II), s. 45–78 (cz. I), s. 91–137 (cz. II).

Pełna lista publikacji

Publikacje prof. dr. hab. Janusza Gruchały w Repozytorium UJ

Uczestnictwo w grantach i projektach

Naukowa edycja pism Piotra Skargi. Część I: Kazania
Stare druki Biblioteki xx. Misjonarzy w Krakowie – rejestracja elektroniczna
Przygotowanie do wydania „Psałterza” J. Lubelczyka (1558)
Humanizm – idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej
Kazania w kulturze polskiej. Edycje kolekcji tematycznych
Archiwum Oficyny Poetów i Malarzy

Nagrody i wyróżnienia

Złoty Krzyż Zasługi
Zasłużony dla Miasta Krosna

Strony WWW

Janusz Gruchała w bazie Nauka Polska

Janusz Gruchała w USOSWeb

Informacja o dyżurze w bieżącym roku akademickim